Zoek in database

Oude Begraafplaats Colmschate

Oude Begraafplaats Colmschate

Ten zuiden van de Holterweg ter hoogte van de Ichtuskerk liggen twee begraafplaatsen. De eerste en
oudste begraafplaats wordt begrensd door de Sworminksweg (westen), de Bloemendalsweg (zuiden) en het
gemeenschapscentrum De Kuip (oosten). Honderd meter zuidelijker ligt, eveneens aan de Sworminksweg,
de Nieuwe Begraafplaats Colmschate die vanaf 1932 tot heden in gebruik is. Deze nieuwe begraafplaats
was noodzakelijk geworden omdat er op de oude geen ruimte meer was voor nieuwe graven.[leesmeer]

De Oude Begraafplaats Colmschate dateert uit de periode 1829/1831. De goedsheren van de Gooijer Marke
wilden toen een eigen begraafplaats en stelden een stuk heidegrond ter beschikking; de lokale bevolking
stak de handen uit de mouwen en maakte het stuk grond gereed om als begraafplaats te dienen. Inmiddels
werd de Gooijer Marke opgeheven en nam de gemeente Diepenveen de verantwoordelijkheid voor de begraaf-
plaats over. Op de kadasterkaart van 1831 is de begraafplaats ingetekend, en wel met een oppervlakte
van ongeveer de helft van de huidige begraafplaats. In 1894 wordt namelijk nog een aangrenzend stuk
land aangekocht dat in bezit was van de Hervormde Kerk; in 1904 is dit nieuwere gedeelte aan de begraaf
plaats toegevoegd. Uit die tijd stammen ook de majestueuze rode beuken die op de begraafplaats staan.

De huidige begraafplaats is ingedeeld in vier vakken, die allen een strook “eigen graven” en een strook
“algemene graven” hebben gehad. De “eigen graven” zijn genummerd en daar treffen we eigenlijk alle nog
bestaande grafmonumenten aan.

Van de algemene graven is heel weinig zichtbaars overgebleven; waarschijnlijk hebben er houten graf-
monumenten gestaan die vermolmd zijn geraakt; ook is er tijdens de bevrijding van Colmschate in april
1945 heftig gevochten tussen de Canadezen en de Duitse troepen waarbij veel schade aan de monumenten
is aangericht. Hoe het zij, ergens in de 60er jaren van de vorige eeuw is besloten om de gedeelten
waar de algemene graven hebben gelegen te egaliseren en er grasvelden aan te leggen.

De laatste decennia is de begraafplaats erg verwaarloosd geraakt. Veel van de nog bestaande houten
monumenten zijn onleesbaar geworden. De graftrommels die op de begraafplaats hebben gestaan waren verroest,
de glazen afsluiting ervan kapot; uiteindelijk zijn ze allen verdwenen. Ook de liggende stenen waren
erg verwaarloosd, soms onder gras en blad verdwenen.

In 2009 besluit de SOBD dat de tijd is aangebroken om de om de begraafplaats op te knappen. Een werkgroep
van zes mensen is in april 2011 aan de slag gegaan om de tuin van de begraafplaats weer te gaan onder
houden, alle grafmonumenten en nummerpaaltjes in kaart te brengen, de letters op de monumenten te zwarten,
informatie over degenen die er begraven zijn en de archiefstukken over de begraafplaats te verzamelen.

In 2011 kon de Oude Begraafplaats Colmschate deelnemen aan het restauratieproject van grafmonumenten
in de Provincie Overijssel, gefinancierd door de EU, de Provincie Overijssel en de gemeente Deventer,
met de aantekening dat Deventer geen geld had en dit deel van de bijdrage uiteindelijk is betaald uit
bijdragen door Plaatselijk belang Colmschate, het Wijkteam Colmschate-Zuid, de steunfondsen van de
Stichting Sandberg van Leuvenum en de SOBD. De firma Slotboom uit Winterswijk heeft een groot aantal
beschadigde grafmonumenten kunnen restaureren.

Bij de restauratie is ook de grafkelder van de familie Sandberg tot Essenburg flink onder handen genomen.

In de zomer van 2014 heeft de werkgroep samen met een groot aantal Colmschater vrijwilligers de herbouw
van het baarhuisje, dat vanwege bouwvalligheid in de 90er jaren van de vorige eeuw afgebroken was,
kunnen realiseren. Het baarhuisje was het schuurtje van de grafdelver waar ook de baar stond om de
lijkkist naar het graf te dragen. De herbouw van het baarhuisje is grotendeels mogelijk geworden door
een financiële bijdrage van het Coöperatiefonds van de Rabobank Salland.

Door alle activiteiten van de laatste jaren, met name ook door de grote betrokkenheid van de Colmschater
gemeenschap, is de Oude Begraafplaats Colmschate een belangrijk cultuur-historisch onderdeel geworden
van Colmschate.

Publicaties: in het SAB zijn twee publicaties over de Oude Begraafplaats Colmschate aanwezig.

Roel Teeninga: Van nieuwe Kerkhof tot oude Begraafplaats, historische fragmenten oude begraafplaats
Colmschate, 2011, ISBN 978-90-5335-521-1

Roel Teeninga: Archief in hout en steen van de graftekens op de oude begraafplaats in Colmschate, 2012,
ISBN 978-90-5335-694-4